Soruya Direkt Cevap
İş Yerinde Psikolojik Tacize (Mobbing) Uğrayan İşçi Ne Yapmalıdır?
İş yerinde amirleri veya çalışma arkadaşları tarafından sistematik, sürekli ve kasıtlı olarak aşağılanma, dışlanma, yetkilerinin alınması veya yıldırılma politikasına (mobbing) maruz kalan işçi; iş sözleşmesini 4857 Sayılı İş Kanunu m.24/II uyarınca derhal haklı nedenle feshederek kıdem tazminatını talep edebilir.
Ayrıca mobbing uygulayan yöneticilere ve işverene karşı Türk Borçlar Kanunu m.417 kapsamında maddi ve manevi tazminat davası açabilir. İspat için psikolojik destek/sağlık raporları, e-postalar, WhatsApp mesajları ve tanık anlatımları dosyanın omurgasını oluşturur.
Hukuken Hangi Davranışlar Mobbing Sayılır?
Bir davranışın mobbing sayılabilmesi için anlık bir tartışma değil; sistematik ve belirli bir süre boyunca devam eden yıldırma kastı taşıması gerekir:
- İşçiye niteliğine uygun olmayan aşağılayıcı görevler verilmesi veya tamamen işsiz bırakılması
- Diğer çalışanların önünde sürekli azarlanma, bağırma ve hakarete uğrama
- Şirket içi toplantılardan, e-posta gruplarından ve sosyal etkinliklerden kasten dışlanma
- Mesnetsiz tutanaklar tutularak sürekli savunma baskısı altında bırakılması
- Çalışanın sağlığını bozacak nitelikte çalışma koşullarına zorlanması
Mobbing Davasında İspat Kolaylığı (Yaklaşık İspat)
Psikolojik tacizin ispatında olayların bütünü, süreklilik ve destekleyici emareler değerlendirilir. Her iddiada ispat yükünün otomatik olarak tersine döndüğü söylenemez; dosyanın delil durumu ve uygulanacak hükümler önemlidir:
- Psikiyatri ve psikolog randevu kayıtları, antidepresan reçeteleri ve durum bildirir heyet raporları
- Gece geç saatlerde atılan haksız e-postalar veya mesajlar
- İlgisiz görevlendirme yazıları ve savunma istem yazıları
- Eski ve mevcut çalışma arkadaşlarının tanıklıkları
- CİMER ve Çalışma Bakanlığı Alo 170 şikâyet kayıtları
İşçinin Kullanabileceği Hukuki Yollar
- Haklı Nedenle Fesih: İhbar süresi beklemeksizin noterden çekilecek ihtarname ile sözleşme feshedilir ve kıdem tazminatı talep edilir.
- Zorunlu Arabuluculuk: Dava açılmadan önce kıdem tazminatı ve mobbing tazminatı için iş hukuku arabuluculuğuna başvurulur.
- Maddi Ve Manevi Tazminat: Yaşanan ruhsal çöküntü ve kişilik hakları saldırısı nedeniyle iş mahkemesinde manevi tazminat davası açılır.
Konuyla İlgili Sorular
Mobbing Nedeniyle İstifa Eden İşçi İşsizlik Maaşı Alabilir Mi?
Haklı fesih nedeni yanında prim, son çalışma dönemi ve süresinde başvuru gibi işsizlik sigortası koşulları da sağlanmalıdır; mobbing iddiası tek başına ödeme garantisi değildir.
Mobbing Yapan Müdüre Şahsen Ceza Davası Açılabilir Mi?
Mobbing fiilleri hakaret (TCK 125), tehdit (TCK 106) veya cinsel taciz (TCK 105) suçlarını oluşturuyorsa Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulabilir.
İşverene Mobbingi Bildirmek Şart Mıdır?
Mobbingi uygulayan şirket yöneticisi ise işverene yazılı ihtar gönderilerek durumun düzeltilmesi istenmeli; önlem alınmadığı takdirde fesih yoluna gidilmesi ispat açısından süreci çok güçlendirir.
Mevzuat Ve Karar Kaynakları
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — TBMM kabul metni
Kira bildirimi ve süreleri (m.345, 347–355), zamanaşımı ve işçinin korunması hükümleri. İlk kabul metnidir; sonraki değişikliklerin tamamını içermez.
Kısa Cevap
İş yerinde amirleri veya çalışma arkadaşları tarafından sistematik, sürekli ve kasıtlı olarak aşağılanma, dışlanma, yetkilerinin alınması veya yıldırılma politikasına (mobbing) maruz kalan işçi; iş sözleşmesini 4857 Sayılı İş Kanunu m.24/II uyarınca derhal haklı nedenle feshederek kıdem tazminatını talep edebilir.
Dayanak Maddeler
4857 Sayılı İş Kanunu m.24/II
İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle haklı fesih hakkı.
Resmî kaynağı incele
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — mevzuat listesiİlgili kanuna Bakanlığın mevzuat listesinden ulaşabilirsiniz; bağlantı doğrudan madde metni değildir.
TBK m.417
İşçinin kişiliğinin korunması, psikolojik tacize karşı işverenin gözetme borcu.
Resmî kaynağı incele
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu — TBMM kabul metniİlk kabul metnidir; sonraki değişikliklerin tamamını içermez. İşlem tarihindeki hüküm ayrıca kontrol edilmelidir.
Anayasa m.17
Kişinin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı.
Resmî kaynağı incele
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı — mevzuat listesiİlgili kanuna Bakanlığın mevzuat listesinden ulaşabilirsiniz; bağlantı doğrudan madde metni değildir.
İlgili Yazılar