İş Hukuku Hakkında
İşçi ve işveren ilişkileri, tazminat, işe iade ve arabuluculuk hakkında genel bilgiler.
Kıdem Tazminatı
Kıdem tazminatı, en az 1 yıl aynı işyerinde çalışmış olan işçinin iş sözleşmesinin belirli koşullarla sona ermesi halinde hak ettiği tazminattır.
Kıdem Tazminatı Hak Edilme Koşulları:
- İşveren tarafından haklı neden olmaksızın fesih
- İşçi tarafından haklı nedenle fesih (İş Kanunu m.24)
- Askerlik nedeniyle ayrılma
- Emeklilik
- Kadın işçinin evlenmesi nedeniyle 1 yıl içinde ayrılması
- İşçinin vefatı
Hesaplama Yöntemi:
Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret esas alınır. Yıl kesirleri orantılı hesaplanır. Giydirilmiş brüt ücret (yemek, yol, prim vb. dahil) üzerinden hesaplanır.
Örnek hesaplama:
- Çalışma süresi: 5 yıl 6 ay
- Son giydirilmiş brüt maaş: 30.000 TL
- Kıdem tazminatı: 30.000 × 5,5 = 165.000 TL
İhbar Tazminatı
İş sözleşmesini fesheden tarafın, karşı tarafa bildirim sürelerine uymaması halinde ödenmesi gereken tazminattır:
| Çalışma Süresi | Bildirim Süresi |
|---|---|
| 0 – 6 ay | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
İşe İade Davası
İş güvencesi kapsamındaki işçiler (en az 30 çalışanlı işyerinde, en az 6 ay kıdemli), geçerli neden olmaksızın işten çıkarılmaları halinde işe iade davası açabilir.
Süreç:
- Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvuru
- Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde dava açma
- Mahkeme kararı: İşe iade + 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti + işe başlatmama tazminatı (4-8 aylık ücret)
Zorunlu Arabuluculuk
İşçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade taleplerinde arabuluculuğa başvuru dava şartıdır. Başvuru, karşı tarafın yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. İş kazası ve meslek hastalığından kaynaklanan maddi/manevi tazminat ile bunlara ilişkin tespit, itiraz ve rücu davaları bu şartın dışındadır (7036 m.3).
Arabuluculuğa tabi konular:
- Kıdem ve ihbar tazminatı
- Fazla mesai ücreti
- Yıllık izin ücreti
- İşe iade
Arabuluculuğa tabi olmayan konular:
- İş kazası ve meslek hastalığı tazminatı
- İşverenin suç işlemesi
İş Kazası
İş kazası, işçinin işyerinde veya işle ilgili faaliyetler sırasında meydana gelen kazadır. İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde tazminat sorumluluğu doğar.
İş kazasında işçinin hakları:
- SGK geçici iş göremezlik ödeneği
- Sürekli iş göremezlik geliri
- Maddi ve manevi tazminat davası
- Destekten yoksun kalma tazminatı (ölüm halinde)
Mobbing (İşyerinde Psikolojik Taciz)
Mobbing, işyerinde sistematik olarak uygulanan psikolojik baskı ve yıldırmadır. Mobbing mağduru işçi:
- İş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir
- Kıdem tazminatı talep edebilir
- Maddi ve manevi tazminat davası açabilir
Çalışma Alanının Kapsamı
- Kıdem ve ihbar tazminatı davaları
- İşe iade davaları
- Zorunlu arabuluculuk süreç yönetimi
- İş kazası ve meslek hastalığı tazminat davaları
- Mobbing davaları
- Fazla mesai ve ücret alacağı davaları
- Hizmet tespit davaları (sigortasız çalışma)
- İşveren danışmanlığı
