Soruya Direkt Cevap
Karşılıksız Çek Ve Protestolu Senet Nasıl Tahsil Edilir?
Karşılıksız kalan çek ve vadesinde ödenmeyen protestolu senetler kambiyo senedi vasfına sahip olduğundan, İcra ve İflas Kanunu uyarınca doğrudan Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu (Örnek No: 10) ile icraya konulur.
Borçluya tebliğ edilen ödeme emrine itiraz süresi 5 gün, ödeme süresi ise 10 gündür. Ayrıca çek hamilinin bankadan yasal karşılıksız çek yaprağı bedelini talep etme hakkı ile İcra Ceza Mahkemesi'nde adli para cezası ve adli kontrol talepli şikâyette bulunma hakkı mevcuttur.
Adım Adım Çek Ve Senet Tahsil Süreci
- Bankaya İbraz / Protesto: Çek, yasal süresi içinde muhatap bankaya ibraz edilerek arkasına 'karşılıksızdır' kaşesi vurdurulmalıdır. Senet (bono) ise vadesini takip eden 2 iş günü içinde noter aracılığıyla protesto edilerek cirantalara müracaat hakkı korunmalıdır.
- Banka Yasal Sorumluluk Bedeli: Çek hamili, bankanın her çek yaprağı için kanunen ödemekle yükümlü olduğu garanti tutarını bankadan nakden tahsil edebilir.
- İhtiyati Haciz Kararı: Borçlunun mal kaçırma şüphesi varsa mahkemeden ihtiyati haciz kararı alınarak banka hesaplarına, araçlarına ve gayrimenkullerine aynı gün tedbir konulabilir.
- Kambiyo Takibi Başlatılması: İcra dairesi aracılığıyla borçluya 10 günlük ödeme emri gönderilir.
Borçlunun İtiraz Edebilme Şartları
Normal ilamsız takiplerden farklı olarak, kambiyo takiplerinde borçlu icra dairesine gidip "borcum yoktur" diyerek takibi durduramaz:
- İtiraz yalnızca 5 gün içinde İcra Hukuk Mahkemesi'ne yapılabilir.
- İtiraz satış dışında icra işlemlerini kendiliğinden durdurmaz; mahkemeden takibin durdurulması kararı alınması gerekir.
Karşılıksız Çek Düzenleme Suçu (5941 Sayılı Kanun m.5)
Karşılıksız çeki düzenleyen keşideci aleyhine, fiilin öğrenilmesinden itibaren 3 ay ve her hâlde işlenmesinden itibaren 1 yıl içinde İcra Ceza Mahkemesi'ne şikâyette bulunulabilir. Suçun koşulları varsa mahkeme 5941 m.5 uyarınca gün esaslı adli para cezasını, karşılıksız kalan tutara ilişkin alt sınırı ve çek düzenleme/hesabı açma yasağını değerlendirir; adli para cezası ödenmezse hapse çevrilir.
Konuyla İlgili Sorular
Senette Protesto Çekilmezse İcra Takibi Yapılamaz Mı?
Bononun düzenleyenine ve onun lehine aval verene başvuruda protesto şartı ile cirantalara başvurudaki şartlar aynı değildir. Senedin türü, avalin kimin için verildiği ve protesto istisnaları kontrol edilmelidir.
Çek Ve Senetlerde Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?
Çekte hamilin müracaat hakkı kural olarak ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yıldır. Bonoda düzenleyene karşı kural olarak vadeden itibaren üç yıl uygulanır; ciranta ve diğer müracaat ilişkilerindeki daha kısa süreler ayrıca incelenir.
Borçlunun Üzerine Kayıtlı Malvarlığı Yoksa Ne Yapılır?
Borçlunun 3. kişilerdeki alacakları (maaş haczi, banka pos cihazı gelirleri, şirket hisseleri, ticari alacaklar) üzerine 89/1 haciz ihbarnameleri gönderilerek tahsilat zorlanır.
Mevzuat Ve Karar Kaynakları
- 6102 sayılı TTK — TBMM kabul metni
İlk kabul metnidir; sonraki değişikliklerin tamamını içermez. Senet iptali ve şirketten ayrılma hükümleri ilgili maddelerle birlikte incelenmelidir.
Kısa Cevap
Karşılıksız kalan çek ve vadesinde ödenmeyen protestolu senetler kambiyo senedi vasfına sahip olduğundan, İcra ve İflas Kanunu uyarınca doğrudan Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yolu (Örnek No: 10) ile icraya konulur.
Dayanak Maddeler
İİK m.167-176
Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu usulü ve itiraz şartları.
Resmî kaynağı incele
İcra İşleri Dairesi Başkanlığı — kanunlarİcra ve İflas Kanununa yönlendiren resmi kurum listesidir; doğrudan madde metni değildir.
5941 Sayılı Çek Kanunu m.5
Karşılıksız çek düzenleme suçu ve cezai yaptırımlar.
TTK m.708-723
Çek ve bononun zorunlu unsurları, ibraz ve protesto süreleri.
Resmî kaynağı incele
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu — TBMM kabul metniİlk kabul metnidir; sonraki değişiklikleri içermez. Güncel sermaye, görev ve usul hükümleri ayrıca kontrol edilmelidir.
İlgili Yazılar